اقتصاد دریا محور؛ ضرورت‌ها و گفتمان ملی

بی گمان یکی از مهمترین فرازهای اقتصادی ایران به لحاظ راهبردی نگاه به اقتصاد دریا محور است.

 سرآغاز چنین گفتمانی ، که پیشتر، از دولت یازدهم  شکل گرفت را باید از سخنان چند سال پیش مقام معظم رهبری جستجو کرد، هشداری که بن‌مایه توجه عمومی را به سواحل استثنایی مکران معطوف ساخت.

  ایشان به زیبایی و زیرکی تمام ، نسبت به غفلت تاریخی  از ظرفیت جهانی این سواحل که از آن به عنوان " گنج پنهان "  یاد کردند،هشدار دادند.

 دریا همواره و از دیرباز محور توسعه نواحی همجوار بوده و هست.

 برای درک اهمیت موضوع کافی است بدانیم از ده ابر شهر دنیا فقط "مسکو" در کنار دریا قرار ندارد. در حالیکه شهری ۵۰۰ هزار نفری در شهرهای بندری کشور عزیزمان یافت نمی شود.

 جایگاه اقتصادی خلیج فارس شاید به گونه ای موجب شده تا از نقش تعیین کننده و سرنوشت ساز دریای عمان غافل شویم .

 شاید بتوان گفت نخستین دستگاهی که برای  پیاده سازی فرمان رهبری پا به میدان عمل  گذاشت " دبیرخانه شورای عالی مناطق آزاد و ویژه اقتصادی " بود.

 دبیرخانه شورای عالی با توجه به تجربه نسبتا موفقی که با ایجاد منطقه آزاد چابهار در شرق ناحیه مکران داشت پس از مطالعات و بررسی‌های کارشناسی ایجاد منطقه آزاد جاسک را به طور جدی در دستور کار قرار داد.

 موقعیت ممتاز جغرافیایی و نزدیکی به میادین انرژی و سهولت به کشورهای آن سوی آب و دوری از نقطه همواره بحرانی تنگه هرمز جاسک را یک استثنا در  کارکردهای اقتصاد دریا در آورده است.

 جاذبه های منحصر به فرد این چنین اگر با کمترین امتیازات قانونی همراه شود به یقین جاسک و کلاً سواحل مکران را  به مقصد سرمایه گذاران و فعالان اقتصادی داخلی و خارجی تبدیل می‌کند.

 یادم نمی رود در سالهای ۹۴ _ ۹۵  که بحث منطقه آزاد جاسک در کانون توجه رسانه ها قرار گرفته بود بدون اغراق ما به عنوان دست‌اندرکاران دبیرخانه پاسخگوی خیل فعالانی بوده‌ایم که از داخل و بخصوص خارج تا آن حد آمادگی داشته اند که در این زیرساخت ها هم مشارکت کنند.

 جاسک در میانه سواحل مکران به شبکه های زیربنایی نیاز مبرم دارد و خوشبختانه هم اکنون وزارت نفت، وزارت صمت،وزارت نیرو و سازمان بنادر و دریانوردی در اجرای ماموریت های خود کمر همت بسته اند تا راه را برای سرمایه گذاری بخش خصوصی هموار سازند.

 امتیازات قانونی مناطق آزاد تجاری_ صنعتی بر اساس ماده ۶۸ قانون احکام دائمی برنامه های توسعه ایران به سواحل مکران که پنج شهر میناب، سیریک، جاسک، کنارک و چابهار تا خلیج گواتر در منتهی الیه جنوب شرقی ایران عزیز ما را در بر گرفته، تسری داده شده است.

 از آنجا که منابع داخلی با توجه به شرایط دشوار اقتصادی امکان اقدامات موثر را در چنین گستره وسیعی با کندی مواجه می کند لذا بهترین راه برای عملی ساختن توسعه سواحل مکران دو پیشنهاد زیر است:

۱_  تکمیل زیرساخت‌های منطقه آزاد چابهار به ویژه موارد زیر:

_ اتمام پروژه توسعه بندر شهید بهشتی و اقدام فوری برای اجرای فاز ۲ این بندر با هدف دوبرابر سازی ظرفیت بندری و همچنین آماده سازی پسکرانه آن.

_ تخصیص اعتبارات لازم و تمهید امکانات اجرایی برای تسریع در پروژه بزرگ اتصال بندر چابهار به راه آهن سراسری.

_ تلاش های قبلی برای توسعه فرودگاه کنارک و تبدیل آن به یک فرودگاه بین المللی غیر نظامی که البته امکان استفاده آن برای کارکرد های نظامی همچون  سایر فرودگاه‌ها امکان پذیر باشد، به نتیجه خاصی منجر نشده است به نظر می رسد اگر چنین اقدامی را باید به فراموشی سپرد،لازم است ساخت فرودگاهی مستقل منطبق با استانداردهای جهانی که با موافقت های اولیه در محدوده منطقه آزاد از اواخر سال گذشته آغاز شده با همان سرعت و دقت ادامه یابد.

_ نوسازی و بهسازی راه های مواصلاتی و تسهیل دسترسی های زمینی و متناسب با حمل و نقل بین المللی و ترانزیت...

( چنین طرح‌های بزرگی علاوه بر ایجاد تحرک بالنده در یک سر طیف محور شرقی می تواند رونق و حیات اقتصادی را از شرق مکران به سمت غرب این سواحل بگستراند.)

۲_ ایجاد منطقه آزاد جاسک

اهمیت موقعیت خاص جاسک بر هیچ کارشناس و صاحب نظری پوشیده نیست .

کوه مبارک قرار است محدوده استقرار منطقه آزاد جاسک باشد   وچون به میادین و مخازن انرژی نزدیک است فراهم کردن شبکه های زیربنایی میدان ساز سرمایه گذاری به ویژه در صنایع انرژی بر خواهد بود.

همین که وزارت نفت و دیگر دستگاه ها دست به اجرای پروژه های بزرگی در این منطقه زده اند نشان می دهد عسلویه دیگری را می‌توان در آینده برای جاسک متصور بود.

 امید می‌رود مجمع تشخیص مصلحت نظام که همواره با ایجاد منطقه آزاد جاسک موافق بوده در تصویب و ابلاغ آن تسریع نماید.

 نگارنده تردید ندارد دو پروژه عظیم و فراملی  منطقه آزاد چابهار و جاسک کلید توسعه سواحل مکران است و اگر چنین اراده‌ای به منصه ظهور برسد  و با عاری تر شدن شرایط بین المللی که دور از  انتظار نیست بازار بزرگی برای شکارچیان فرصتهای سرمایه گذاری شکل میگیرد و آیندگان شاهد شهرهایی با جمعیت های میلیونی در کنار سواحل مکران خواهند بود.

 

منبع: ماهنامه تجارت آسیا

کد خبر 2245

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
  • نظرات حاوی توهین و هرگونه نسبت ناروا به اشخاص حقیقی و حقوقی منتشر نمی‌شود.
  • نظراتی که غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نمی‌شود.
  • 2 + 11 =